Τι είναι ο πατριωτισμός;

  • 0
Έχεις αναρωτηθεί ποτέ αν νιώθεις πραγματικά πατριώτης; Έχεις υποβάλλει τον εγκέφαλο σου στη βάσανο της αμφισβήτησης; Καταρχάς, τι σημαίνει πατριώτης; Τι ακριβώς είναι ο πατριωτισμός; Πατριώτης λοιπόν, σύμφωνα με έγκριτο λεξικό της ελληνικής γλώσσας είναι αυτός που αγαπάει την πατρίδα του και αγωνίζεται γι αυτήν. Είναι αυτός που τιμά και σέβεται, την ιστορία, τις παραδόσεις, τη γλώσσα, τα χρηστά ήθη κτλ, του τόπου του. Γιατί όμως πρέπει να θεωρείται δεδομένη αξιωματικά η αφοσίωση κάποιου προς τον τόπο καταγωγής του; Γιατί για παράδειγμα να μην αισθάνεται κάποιος περισσότερο Ιάπωνας, αν ο τρόπος σκέψης του, η φιλοσοφία ζωής του και το σύστημα αξιών του, συμπίπτει ή έχει περισσότερα κοινά σημεία, αν θες, με τον πολιτισμό της χώρας του ανατέλλοντος ηλίου; Ο πατριωτισμός, "τρόπον τινά", είναι συνυφασμένος με τη συγκυρία που βρίσκει κάποιον να κατάγεται από μια συγκεκριμένη περιοχή, όπως λίγο πολύ συμβαίνει και με τις θρησκείες; Και μέχρι ποιό γενεαλογικό βάθος πρέπει να φτάσει κανείς για να κατασταλάξει από πού ακριβώς βαστάει η σκούφια του, ώστε να αποφανθεί με ακρίβεια σε ποιόν ακριβώς τόπο πρέπει να δηλώσει απόλυτη και ανιδιοτελή αφοσίωση; Έπειτα, η πατρίδα, έχει μόνο αυστηρά χωροταξικά και πολιτισμικά όρια ή περικλείει και τους ανθρώπους που κατοικούν σε αυτήν; Μπορεί κάποιος να διαφωνεί με τη γενικότερη νοοτροπία και το σύστημα αξιών, που σε δεδομένη χρονική περίοδο, διέπει τις εγκεφαλικές συνάψεις της πλειοψηφίας των συμπατριωτών του, αλλά παρόλα αυτά να εξακολουθεί να δηλώνει την ανιδιοτελή αγάπη του προς την πατρίδα; Μπορεί κάποιος να δηλώνει τον απεριόριστο θαυμασμό του προς τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, αλλά ταυτοχρόνως να νιώθει ότι ο Μέγας Αλέξανδρος δεν υπήρξε λιγότερο εγκληματίας από τον Αδόλφο Χίτλερ ή τον Ιωσήφ Στάλιν;

Σύμφωνα με τη ψυχολογία, μεγάλο κομμάτι της ενήλικης προσωπικότητας μας διαμορφώνεται από το περιβάλλον στο οποίο διαβιούμε, σε μικρή σχετικά ηλικία (ακόμα και μέσα στη μήτρα της μητέρας μας), και λιγότερο από τη γενετική μας προδιάθεση. Το περιβάλλον όμως εξακολουθεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφερόμαστε ακόμα και όταν η βασική μας προσωπικότητα έχει διαμορφωθεί. Μπορεί, δηλαδή, κάποιος να φαλκιδεύσει τη συνείδηση του μόνο και μόνο για να γίνει αποδεκτός από το κοινωνικό σύνολο, τις κοινωνικές συμβάσεις ή ακόμα και για να καταφέρει να επιβιώσει, κυριολεκτικά ή μεταφορικά. Και το ερώτημα που πρέπει να τεθεί εδώ είναι το εξής (Είναι μεγάλο το ερώτημα, πρόσεχε μη χαθείς στη διαδρομή): Αν οι προσλαμβάνουσες παραστάσεις που έτυχε να έχει κάποιος από το περιβάλλον του, οι οποίες με τη σειρά τους είχαν ζυμωθεί από άλλες αντίστοιχες προσλαμβάνουσες του παρελθόντος και ούτω καθεξής, στη δεδομένη χρονική περίοδο στην οποία έτυχε να ζει, τον μετέτρεψαν σε έναν ανάλγητο, ατομικιστή, ματαιόδοξο άνθρωπο, έναν άνθρωπο που έμαθε να λειτουργεί σε ένα περιβάλλον αναξιοκρατίας, νεποτισμού, φαυλότητας και διαφθοράς, και ο ίδιος, αυτός, άνθρωπος, αλλάζοντας περιβάλλον, φεύγοντας από την πατρίδα του, διαπιστώνει ότι δε χρειάζεται να είναι ανάλγητος, ατομικιστής και ματαιόδοξος, αλλά ούτε να λειτουργεί στρεβλά για να ζήσει ευτυχισμένα και με σχετική αξιοπρέπεια, οφείλει να εξακολουθεί να δηλώνει πίστη και αφοσίωση στην πατρίδα του ή όχι; Οφείλει να διαχωρίσει το στενό ή ευρύτερο του περιβάλλον, από την πατρίδα ακόμα και αν αυτό το ίδιο το περιβάλλον είχε διαμορφωθεί από ένα γενικότερο σύστημα αξιών που διαπερνά ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό, σε δεδομένες χρονικές περιόδους, "ήτοι", από την ίδια την πατρίδα του;

Αν κάποιος θαυμάζει και σέβεται μεμονωμένες προσωπικότητες και αντιλήψεις του τόπου του χωρίς να αισθάνεται κάποιου είδους υπερηφάνεια, ενώ απορρίπτει άλλες, που τυγχάνουν του γενικότερου σεβασμού οφείλει να νιώθει πατριώτης;

Αν κάποιος αποδέχεται αποστασιοποιημένα ένα κομμάτι των παραδόσεων και των «χρηστών» ηθών της πατρίδας του, ενώ στέκεται επικριτικά σε ένα άλλο, οφείλει να νιώθει πατριώτης;

Αν κάποιος σέβεται ένα μέρος της ιστορίας του τόπου του, ενώ ταυτοχρόνως ντρέπεται για ένα άλλο, οφείλει να νιώθει πατριώτης;

Αν κάποιος υποχρεώνεται, παρά τη θέληση του, να ανταγωνιστεί μια άλλη χώρα, ώστε η δική του να ευημερήσει, οφείλει να νιώθει πατριώτης;

Αν κάποιος νιώθει ότι η πατρίδα του είναι υπεύθυνη για την αξιοπρέπεια που του έχει αφαιρεθεί, οφείλει να νιώθει πατριώτης;

Αν κάποιος νιώθει ότι η πατρίδα του ενθαρρύνει τη μισαλλοδοξία και το ρατσισμό, οφείλει να νιώθει πατριώτης;

Αν κάποιος αισθάνεται ασφυξία από την σφραγίδα της εθνικότητας και των στερεοτύπων που τη συνοδεύουν, οφείλει να νιώθει πατριώτης;

Αν κάποιος αισθάνεται ότι η πατρίδα του επιβάλλει το φαρισαϊσμό και το στρουθοκαμηλισμό, πριμοδοτώντας το ψεύδος και την απάθεια, οφείλει να νιώθει πατριώτης;

Αν κάποιος ψυχανεμίζεται ότι η πατρίδα του τον αλλοτριώνει, κάνοντας τον χειρότερο άνθρωπο ή και υπάνθρωπο ακόμα, οφείλει να νιώθει πατριώτης;

Αν κάποιος έχει τη βαθιά πεποίθηση ότι η πατρίδα του, αφαιρεί ή λογοκρίνει την ελεύθερη βούληση, οφείλει να νιώθει πατριώτης;

Τι είναι επιτέλους αυτή η πατρίδα; Μόνο ο ήλιος, η θάλασσα, το χώμα και το ένδοξο παρελθόν της; Δεν είναι οι σύγχρονοι άνθρωποι, η τρέχουσα νοοτροπία και το υφιστάμενο σύστημα αξιών; Δεν είναι το δικαιικό, εκπαιδευτικό και πολιτικό της σύστημα; Δεν είναι η σύγχρονη κουλτούρα και οι νόρμες που επιβάλλονται ή παράγονται; Το συναισθηματικό δέσιμο που νιώθει ή επιβάλλεται σε κάποιον να νιώθει για την πατρίδα του, αν αξιολογηθεί αυστηρά ορθολογικά, δεν φαίνεται να υποδαυλίζει και να προωθεί, ύπουλα, έννοιες όπως η ξενοφοβία, η μισαλλοδοξία, ο ρατσισμός και εν τέλει η βία σε κάθε της έκφανση, ενώ ταυτοχρόνως υπονομεύει έννοιες όπως η αλληλεγγύη, ο ανθρωπισμός και η δικαιοσύνη;

Ώρες, ώρες διερωτώμαι πως θα ήταν τα πράγματα αν με κάποιο μαγικό τρόπο, απαλλασσόμασταν από το βάρος του πατριωτισμού, και δε νιώθαμε Έλληνες, Τούρκοι, Γερμανοί, Αμερικανοί, Κινέζοι και ούτω καθεξής, αλλά απλώς, προσωρινά φιλοξενούμενοι άνθρωποι πάνω στη Γη. Ουσιαστικά, ένα προϊόν συγκυριακών αλληλουχιών, όπως η ίδια η ζωή. Από την άλλη σκέφτομαι ότι, ίσως, αυτή η τάση για ομαδοποίηση να είναι ένας αρχέγονος προστατευτικός μηχανισμός της φύσης που σκοπό έχει να διατηρεί τον ανταγωνισμό, εξασφαλίζοντας συνθήκες ανισότητας, ώστε να λειτουργεί ο νόμος του "δυνατού", ο θεμέλιος λίθος της ζωής.

Τελικά, νιώθεις πατριώτης;

ΝικΝικ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

ShareThis

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...